عبد الملك الثعالبي النيسابوري ( مترجم : رضا انزابى نژاد )
262
ثمار القلوب في المضاف و المنسوب ( فارسى )
« زكاء » به كار برده و گفته : اقدام عمرو فى سماحة حاتم * فى حلم أحنف فى ذكاء اياس يعنى : دلاورى عمرو همراه با بخشش حاتم و بردبارى احنف و هشيارى اياس . ابو الحسن مدائنى كتابى دارد كه منحصرا به هشيارى و راست گمانى اياس ، و حكايات عجيب احوال وى پرداخته . . . اصمعى آورده است كه : روزى اياس مردى سفيد و فربه از ثقيف را ديد به او گفت : آيا مادر تو هندى است ؟ گفت به خدا كه هرگز با زن يا مرد هندى نسبتى نداشته است . گفت چنين است و تو نمىدانى ، كه من نشانههاى آن را در تو مىبينم . مرد گفت : چنين نيست مگر از راه شيرخوارى و پرستارى ، كه مادرم خدمتگزارى هندى داشت كه دراز زمانى مرا شير داد . گفت : همين است . و مدائنى گويد : اياس به حجّ مىشد ، در راه عوعو سگى شنيد ، گفت اين سگ را بستهاند . پس از آن بانگ سگ ديگرى شنيد ، گفت اين سگ رها و باز است ، چون به آن سوى آب رسيدند و از مردم پرسيدند ، همان گونه بود كه اياس گفته بود . پرسيدند كه از كجا دانستى كه آن يكى بسته و اين ديگرى باز بوده ؟ گفت : بانگ آن يكى از يك جا شنيده مىشد و بانگ اين ديگرى دور مىشد و نزديك مىشد . . . و روزى به چراگاهى رسيد كه شترى آن را چريده بود ، گفت : شترى كه اينجا را چريده ، يك چشمش كور بوده . چون باز رسيدند ، همچنان يافتند كه گفته بود . پرسيدند از كجا به اين پى بردى ؟ پاسخ داد كه : ديدم چراگاه را از يك سو چريده است . زلالىّ قاليقلا - بسط أرمينية . زمن البرامكة . هر چيز نيكو را به روزگار برامكه مثل زنند و مانند كنند ، چنان كه جمّاز گفته : روزگار من دربارهء [ بزرگداشت ] مهمانان و پذيرايى از آنان مانند